Anno 1792

Krijtmolen d’Admiraal

Tras & Krijt

Tras
Tras is fijngemalen duif-of tufsteen, een vulkanische natuursteen uit de Eiffel. In de 18e eeuw was de handel in deze steen een monopolie van de stad Dordrecht. De trasmolens in Nederland moesten dan ook de brokken tufsteen uit Dordrecht betrekken. Ook werd er wel tufsteen vermalen die afkomstig was van afgebroken tufstenen gebouwen. Zo is een groot deel van het uit tufsteen opgetrokken beroemde Valkhof uit Nijmegen door een Amsterdamse Trasmolen tot tras vermalen.

Tras levert vermengd met gezeefde schelpkalk of krijt en water een uitstekende metselspecie, die vooral gebruikt werd bij het metselen van waterbouwkundige werken zoals kaden, sluizen en waterlopen van molens, maar ook bij kelders, omdat het, onder water toegepast zeer hard wordt.  Bij gebouwen werkte men om het opstijgen van vocht in de muren te verhinderen met zogenaamde trasramen, bestaande uit 10 tot 14 lagen met deze tras-specie gevoegde, vaak extra harde, klinkers.  Meestal bestaat het trasraam uit 7 lagen klinkers onder en 7 lagen klinkers boven het maaiveld.

trasraamHuis met trasraam

Tegenwoordig is tras, dat zeer langzaam versteent, grotendeels vervangen door Portland-cement.

Krijt
Het Krijt is genoemd naar de dikke lagen kalksteen  uit de Krijttijd en komt op veel plaatsen ter wereld voor.  Kalksteen vormt goed in ondiepe warme zeeën, die vanwege het warme klimaat en het hoge zeeniveau tijdens het Krijt een relatief groot deel van het aardoppervlak bedekten. Door de hoge zeespiegel (veel sedimentatie) en de relatief geringe ouderdom ligt wereldwijd relatief veel gesteente uit het Krijt aan het oppervlak.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Alvorens te kunnen malen wordt krijt gedroogd in den droogschuur

Een typisch soort kalksteen uit het Krijt is krijtgesteente, dat is opgebouwd uit coccolieten, de microscopisch kleine, uit calciumcarbonaat bestaande skeletjes van algen die in groten getale in de Krijtzee leefden. In Limburg wordt krijtgesteente mergel genoemd, een verwarrende naam omdat normaal gesproken met mergel een gesteente bedoeld wordt dat veel minder kalk bevat.

Krijtgesteente wordt ook gevonden in Zuid-Engeland, waar het chalk genoemd wordt en onder andere de kliffen van Dover vormt, in Noord-Frankrijk en in delen van Duitsland. In Zuid-Europa en de Alpen komen andere, hardere soorten kalksteen voor uit het Krijt, die afgezet werden in de ondiepere delen en aan de randen van de Tethysoceaan. Ook het Krijt van de Alpen werd gevormd in de zeeën die de zuidelijke rand van Europa en de noordwestelijke uitlopers van de Tethys vormden.

Krijt wordt in veel producten toegepast, zoals schoolkrijtjes, tandpasta, schuur- en polijstmiddelen, verf, kitten, cosmetica, en al heel lang in allerlei bouwproducten zoals cement.

Geplaatst op: 21 november 2016 door beheerder